جستجو
جستجوی پیشرفته
English | فارسی | العربی
صفحه اصلی > مدیریت و معاونتها > معاونت آموزش > بانک پایان نامه ها 
جستجو در بانک اطلاعات پایان نامه | | | لیست کلی پایان نامه ها
مالكيت زمين دراسلام تاریخ ثبت : 1391/02/02
طبقه بندي : ,,
عنوان پایان نامه : مالكيت زمين دراسلام
نگارنده : حسن علي نصرتي
استاد راهنما : رحماني سبزواري
استاد مشاور : رحماني زروندي
استاد داور : <#f:3172/>
رشته تحصیلی : نامشخص
گرایش تحصیلی : نامشخص
گروه : فقه و اصول
تاریخ دفاع : 1386/10/19
چکیده :

چکیده

اين رساله با نام «مالكيت زمين در اسلام» در يك مقدمه و چهار فصل تهيه و تدوين شده است.

در مقدمه اطلاعاتي مربوط به طرح تحقيق قرار دارد. فصل اول در كليات و مفاهيم مي باشد، در آن لغات مرتبط با موضوع مانند: مالكيت، مال، انفال، فيء، احيا، موات و... از نظر لغت و اصطلاح، به تفصيل مورد بحث و بررسي قرار گرفته است، كه مالكيت در لغت به معناي تسلط بر چيزي و زمامداري و اختيار داري نسبت به آن چيز است. و در اصطلاح به رابطه اي كه ميان مالك ومملوك بر قرار است مالكيت گويند. مالكيت به لحاظ منشأ پيدايش و اعتبار، به دو دسته تقسيم مي شود.

1- مالكيت حقيقي. 2- مالكيت اعتباري.

مالكيت حقيقي عبارت است از سلطة تكويني موجودي بر موجود ديگر، به گونه اي كه تمام وجود و هستي مملوك در قبضة مالك است. مانند مالكيت خداوند نسبت به تمام موجودات جهان. مالكيت اعتباري عبارت است از تسلط اعتباري موجودي بر موجود ديگر، به نحوي كه بتواند در آن تصرف كند، و مانع از تصرف ديگران شود. مانند مالكيت انسان نسبت به اموالش. اين نوع مالكيت علاوه بر اينكه واقعيت و حقيقتش به همان اعتبار قائم است، قابل نقل و انتقال و واگذاري به ديگران نيز است.

در فصل دوم مالكيت از ديدگاه مكاتب مشهور جهان مورد بررسي قرار گرفته است، كه نظام سرمايه داري، معتقد به مالكيت بدون قيد و شرط است. اگر بخواهيم مشخصات اصلي اين نظام سرمايه داري را بطور خيلي خلاصه بيان كنيم، در سه نوع آزادي منحصر مي شود:1- آزادي در تملك. 2- آزادي در بهره كشي. 3- آزادي در مصرف.

نظام اقتصادي ديگري كه در اين فصل مطرح شده است، نظام اقتصادي سوسياليسم و يا سيستم اشتراكي است. كه اين نظام معتقد به مالكيت دولتي است، و آن را تنها راهي نجات از پيامد هاي نظام سرمايه داري و تحقق عدالت اجتماعي مي داند. اساس تفكرات نظام سوسياليستي را مي توان بر پاية چهار محور اصلي خلاصه كرد. الف- محو كامل طبقات. ب- توزيع ثروت بر اساس اصل «هركس به اندازة استعدادش بايد كار كند و به هركس به اندازة كارش بايد اجرت داده شود». ج- ملي كردن تمام منابع توليدي اعم از كارخانه ها، زمين ها، آبها، معادن و مانند آن. د- به وجود آوردن رژيم ديكتاتوري پرولتاريا و به تعبير ديگر «حكومت كارگري».

در بخش پاياني اين فصل نظام اقتصادي اسلام مطرح شده است. نظام اقتصادي اسلام نه مانند مكتب سرمايه داري بدون محدوديت رها شده است، و نه مانند سوسياليسم، مالكيت خصوصي را نفي نموده است. به خاطر اينكه اين دو مكتب تنها به يك زاويه از وجود انسان نگرسته اند، در حالي كه مي دانيم وجود انسان داراي ابعاد مختلف و نياز هاي متفاوت است، به همين منظور در نظام مقدس اسلام سه نوع مالكيت ديده مي شود، مالكيت خصوصي، مالكيت دولتي و مالكيت عمومي كه هر كدام از اينها در خدمت تأمين يكي از نياز هاي فردي و اجتماعي انسان است.

 در فصل سوم اقسام زمين مورد بررسي قرار مي گيرد. ابتدا به تقسيم زمين به اعتبار آباد بودن و موات بودن، پرداخته مي شود، كه زمين يا عامر است و يا موات، هريك از اين دو، يا بالاصاله هستند و يا بالعرض، كه در مجموع چهار قسم مي شود.

1- زمين هاي آباد بالاصاله، زمين هايي است كه بشر در آباداني آنها نقشي نداشته است، بلكه بطور طبيعي آباد بوده است.

2- زمين هاي آباد بالعرض. مقصود از زمين هاي آباد عارضي، زميني است، كه بر اثر كوشش و تلاش انسان آباد شده است.

3- زمين هاي موات بالاصاله. موات بالاصاله به زميني اطلاق مي شود كه قبلاً متعلق به كسي نبوده، و روي آن آباداني صورت نگرفته است، و سابقة احيا و مالكيت و يا حق تصرف از ناحية كسي را ندارد. يا اينكه اطلاعي از گذشتة آن در دست نيست.

4- زمين هاي موات بالعرض. موات بالعرض به زميني گفته مي شود كه در گذشته آباد بوده ولي به هر دليلي در حال حضر آباداني خود را از دست داده و به حالت ويرانه و متروكه تبديل شده است. در فصل چهارم شرايط احيا زمين موات بيان شده است كه عبارتند از: 1- قصد ملكيت. 2- اذن امام(ع).3- زمين مورد احيا حريم ملك ديگران نباشد. 4- عدم سبق مالكيت. 5- عدم تحجير. 6- عدم اقطاع. 7- عدم عبادتگاه. 8- مسلمان بودن محيي. 9- عدم حمي.

فهرست :

پيش گفتار 1
تعريف مسأله 3
سؤالهاي تحقيق 3
فرضيه هاي تحقيق 4
سابقة تحقيق و ضرورت آن 4
اهداف تحقيق 4
نوآوري تحقيق 4
روش انجام تحقيق 5
قلمرو تحقيق 5
سامان دهي تحقيق 5
ياد آوري 5
فصل اول: مفاهيم و تعاريف
معناي لغوي و اصطلاحي ارض 6
الف- ارض در لغت6
ب- ارض در اصطلاح7
معناي لغوي و اصطلاحي مال 10
الف- مال در لغت10
ب- مال در اصطلاح11
مال از نظر حقوقي11
مال در لسان فقها «رضوان الله عليهم» 12
مال از نظر شرع13
معناي لغوي و اصطلاحي مِلك 14
الف- مِلك در لغت14
ب- مِلك در اصطلاح15
معناي «مالك»16
معناي لغوي و اصطلاحي مالكيت 17
الف- مالكيت در لغت17
ب- مالكيت در اصطلاح17
مالكيت حقيقي17
مالكيت اعتباري19
الف- مالكيت اعتباري از نظر حقوقي20
ب- مالكيت اعتباري از نظر فقهي21
اقسام مالكيت اعتباري23
معناي لغوي و اصطلاحي انفال 24
الف- انفال در لغت24
ب- انفال در اصطلاح25
معناي لغوي و اصطلاحي فيء 27
الف- فيء در لغت27
ب- فيء در اصطلاح29
معناي لغوي و اصطلاحي مُوات 30
الف- موات در لغت30
ب- موات در اصطلاح32
معناي لغوي و اصطلاحي احياء 34
الف- احياء در لغت34
ب- احياء در اصطلاح35
معناي لغوي و اصطلاحي عنوه 36
الف- عنوه در لغت36
ب- عنوه در اصطلاح37
معناي لغوي و اصطلاحي اقطاع 38
الف- اقطاع در لغت38
ب- اقطاع در اصطلاح39
فصل دوم: انواع مالكيت
مالكيت 41
منشأ مالكيت 42
الف- عامل فطري42
ب- عامل عقلي42
ج- عامل اجتماعي43
1- مالكيت در نظام اقتصادي كاپيتاليسم (سرمايه داري) 45
الف- اصل مالكيت نامحدود46
ب- اصل آزادي بهره كشي47
ج- اصل آزادي در مصرف48
پيامد هاي ناگوار نظام اقتصادي سرمايه داري 49
1- افزايش هولناك سرمايه49
2- استثمار ديگران50
3- شيوع فحشا و فساد51
4- انحصار طلبي و بي عدالتي52
2- مالكيت در نظام اقتصادي سوسياليسم (سيستم اشتراكي) 54
3- مالكيت در نظام اقتصادي اسلام 58
الف- مالكيت خصوصي60
ادله مالكيت خصوصي62
اسباب مالكيت خصوصي63
1- كار مفيد و مشروع63
2- حيازت مباحات منقول64
عقد و ايقاع66
الف- ارث67
ب- ارتداد67
ج- رسيدن اموال به حد نصاب خمس و زكات67
ب- مالكيت دولتي68
ويژگيهاي «مالكيت دولتي» در اسلام71
انفال (املاك دولتي) 72
ج- مالكيت عمومي76
ويژه گيهاي مالكيت عمومي77
فصل سوم : اقسام زمين
تقسيم اول 80
1- زمينهاي آباد بالاصاله 80
2- زمين هاي آباد بالعرض (زمين هاي آباد عارضي) 87
3- زمينهاي موات بالاصاله 89
4- زمين هاي موات بالعرض 92
اقوال چهار گانه در مورد زمين موات بالعرض 95
قول اول95
قول دوم98
قول سوم102
قول چهارم103
تقسيم دوم 106
1- اراضي طوع 106
2- اراضي مفتوح عنوه 109
الف- زمين هاي آباد مفتوح عنوه109
1- اجماع110
2- روايات111
ب- زمين هاي موات مفتوح عنوه112
ج- زمين هاي آباد طبيعي مفتوح عنوه113
3- اراضي صلح 115
4- اراضي فيء 117
فصل چهارم: شرائط احياي زمين موات
فرق بين ملك و حق 121
احيا موجب ملكيت يا احقيت 122
ديدگاه قائلين به حق اولويت 124
شرايط احياي زمين هاي موات 131
1- قصد تملك131
2- اذن امام(ع) 133
3- زمين مورد احيا، حريم ملك ديگران نباشد137
4- عدم سبق مالكيت139
5- عدم تحجير140
دليل تحجير141
6- عدم اقطاع143
اقطاع موجب ملكيت يا احقيت؟143
7- عدم عبادت گاه144
8- مسلمان بودن محيي146
9- عدم حمي149
خلاصه بحث 151
منابع و مآخذ 156

واژگان کلیدی : <#f:3179/>
توضیحات : <#f:3180/>
تعداد نمایش : 3689 <<بازگشت
بازديد کنندگان اين صفحه: 1050513 بازديدکنندگان امروز: 126 کل بازديدکنندگان: 3425230 زمان بارگذاری صفحه: 1/0313
تمامی حقوق این سایت برای مجتمع آموزش عالی فقه محفوظ است.