جستجو
جستجوی پیشرفته
English | فارسی | العربی
صفحه اصلی > مدیریت و معاونتها > معاونت آموزش > بانک پایان نامه ها 
جستجو در بانک اطلاعات پایان نامه | | | لیست کلی پایان نامه ها
گسترش اسلام وشكل گيري تمدن اسلامي درآسياي مركزي ازآغازتاانقراض سامانيان تاریخ ثبت : 1391/01/31
طبقه بندي : ,,
عنوان پایان نامه : گسترش اسلام وشكل گيري تمدن اسلامي درآسياي مركزي ازآغازتاانقراض سامانيان
نگارنده : محمدنادرآيت
استاد راهنما : سيدحسين فلاح زاده
استاد مشاور : محمدالله اكبري
استاد داور : <#f:3172/>
رشته تحصیلی : نامشخص
گرایش تحصیلی : نامشخص
گروه : نامشخص
تاریخ دفاع : 1386/07/03
چکیده :

 

چكيده:

در اين پژوهش تلاش شده است تا به موضوع گسترش اسلام در آسياي مركزي پرداخته شود. در پاسخ به اين سؤال كه فتوحات اسلامي و به دنبال آن گسترش آيين اسلام در چه محدوده زماني در نواحي مذكور انجام گرفت و تمدن اسلامي چگونه در آن منطقه پديدار شد و توسعه يافت؟ با بررسي‌هاي انجام شده مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه مسلمانان دامنه گسترش اسلام را در زمان خليفه دوم، به مرزهاي آسياي مركزي كشاندند و در زمان خليفه سوم فتوحات اسلامي تا كرانه‌هاي جيحون پيش رفت.

در عصر حكومت آل اميه فتوحات گسترده‌اي در منطقه ماوراء‌النهر صورت گرفت. همزمان با بناي مسجد بخارا در زمان امويان، در سال (95 هـ ق.) فعاليت‌هاي فرهنگي و تبليغي مسلمانان در منطقه نامبرده آغاز گرديد و از سال (120 هـق.) به بعد، بنيان تمدن اسلامي در نواحي آسياي مركزي پي‌ريزي شد. بر اثر برخورد بد امويان با مردم منطقه سبب سرنگوني آنان در آن نواحي گرديد. در عصر عباسيان، پس از سركوبي قيام‌هاي مردم خراسان و ماوراء النهر به خونخواهي ابومسلم، گسترش اسلام در شرق و شمال شرقي ماوراء النهر دنبال شد. در زمان مأمون عباسي، اسلام به عنوان مذهب رسمي مردم نواحي آسياي مركزي درآمد. در روزگار طاهريان با سعي و تلاش آنان وضعيت فرهنگي- اقتصادي منطقه توسعه يافت. پس از سقوط طاهريان، سامانيان اولين اميران مسلمان بودند كه نبض سياسي- نظامي آسياي مركزي را در دست گرفتند كه آنان با نشر و استقرار اسلام در اين نواحي، در باورها و سنت‌هاي اجتماعي و گرايش‌هاي فكري و حتي شيوه‌هاي زندگي و قومي آسياي مركزي تحول اساسي ايجاد كردند.

مباني نوراني و ارزشمند اسلام، از قبيله‌هاي عمدتاً بيابانگرد منطقه كه فقط به تربيت اسبان و گوسفندان مي‌انديشيدند، انسانهاي نيك انديش و درست كردار، با فرهنگ و تمدن ماندگار پديد آورد. طاهريان و سامانيان براي اولين بار در دوره اسلامي، نه تنها اتحاد سياسي- فرهنگي بين دو منطقه جيحون و سيحون بر قرار كردند، بلكه خراسان و ماوراء‌النهر نيز با هم متحد گرديد. در حوزه تمدن اسلامي در عصر سامانيان، چنان تحول عظيم پديدار شد كه انديشمندان و متفكران جهان اسلام، رو به ماوراء النهر مي‌آوردند تا بر معلومات خود بيافزايند. سامانيان نه تنها  در خيزش علمي پيشي گرفتند، بلكه در ديگر مظاهر تمدن اسلامي نيز پيشرو جهان اسلام بودند كه از اين رو، دوران سامانيان را دوره طلايي اسلام در آسياي مركزي مي‌نامند. فرضيه مورد آزمون اين است كه اسلام اولين بار در زمان خليفه سوم، قدم به مرزهاي آسياي مركزي گذاشت و تمدن اسلامي نيز در پي ورود و توسعه اسلام در آن منطقه بنياد نهاده شد و در زمان عباسيان گسترش يافت. براي آزمودن فرضيه چهار فصل در نظر گرفته شده است.

در فصل اول به مباحث مقدماتي و اوضاع سياسي اجتماعي و فرهنگي آسياي مركزي هنگام فتوحات اسلامي، پرداخته شده است. فصل دوم فتوحات اسلامي و پايه گذاري تمدن اسلامي را در منطقه از زمان خلفاي نخستين تا دوران امويان را بيان مي‌كند. در فصل سوم گسترش اسلام و نقش حكومت‌ها و فرقه‌هاي اسلامي و توسعه تمدن اسلامي بيان شده است و در فصل چهارم گستر ش اسلام و روند توسعه تمدن اسلامي در عصر سامانيان مورد بررسي قرار گرفته است.

 

فهرست :

 

مقدمه ١
١- تعريف مسأله: ٢
٢- سؤالات تحقيق: ٣
٢) سؤال اصلي ٣ -١
٢) سؤالات فرعي: ٣ -٢
٣- سابقه و ضرورت انجام تحقيق: ٣
٤- فرضيه: ٣
٥- هدف ها: ٤
٦- جنبة جديد بودن و نوآوري تحقيق: ٤
٧- روش انجام تحقيق: ٤
٨- روش و ابزار گردآوري اطلاعات: ٤
٩- قلمرو تحقيق (زماني، مكاني و موضوعي): ٤
١٠ - منابع تحقيق ٤
١١ - تعريف واژگان كليدي ٥
١٢ - ساماندهي پژوهش: ٥
فصل اول: مباحث مقدماتي
الف) مفاهيم: ٨
١- آسيا و آسياي مركزي: ٨
١ توران: ٩ -١
١- ترکستان: ٩ -٢
١- ماوراء النهر: ١٠ -٣
١- آسياي ميانه: ١١ -٤
٢- بني اميه: ١١
٣- بني عباس: ١٢
٤- گسترش اسلام و فتوحات اسلامي: ١٢
٥- سامانيان: ١٣
٦- تمدن اسلامي: ١٤
> ج@
ب) جغرافياي تاريخي آسياي مرکزي: ١٦
١- مرو و نواحي مربوطه: ١٦
شهرها و راههاي مرو: ١٩
زراعت و تجارت در مرو: ٢٠
٢- رود جيحون و شهرهاي ساحلي آن: ٢١
٣- خوارزم: ٢٤
شهرها و رودهايي که در سمت چپ جيحون قرار داشتند: ٢٦
تجارت، زراعت و صنعت در خوارزم: ٢٨
٤- ايالت سغد: ٢٩
الف) بخارا: ٢٩
نهرها و جوي هاي بخارا: ٣١
شهرها و نواحي بخارا: ٣٣
شهرها و نواحي خارج از حصار بخارا: ٣٤
ب) سمرقند: ٣٥
رود سغد و نهرهاي سمرقند: ٣٧
شهرها و روستاهاي سمرقند: ٣٨
راه هاي سمرقند: ٣٩
تجارت و زراعت در سمرقند: ٤٠
٤٠ سيردريا ٥- ايالات رود سيحون
الف: نواحي اشروسنه: ٤٠
شهرهاي اشروسنه: ٤١
ب: مناطق چاچ و ايلاق: ٤٢
٤٣ : سيردريا ج – رود سيحون
د- سرزمين اسبيجاب: ٤٤
شهرها و روستاهاي اسبيجاب: ٤٤
ه ايالت فرغانه: ٤٥
شهرهاي مهم فرغانه: ٤٦
ج) اوضاع فرهنگي، سياسي و اجتماعي آسياي مرکزي هنگام فتوحات اسلامي ٤٧
١- فرهنگ سغدي: ٤٧
> د@
٢- فرهنگ خوارزمي: ٤٨
٣- فرهنگ تخارستاني: ٤٩
٤- فرهنگ شرق ايران: ٥٠
تهاجمات اقوام مغول و ترکان در آسياي مرکزي: ٥٠
فصل دوم: فتوحات و بنيان تمدن اسلامي در عصر خلفاي نخستين و امويان
الف) دوران خلفاي نخستين: ٥٥
عصر خليفه اول: ٥٥
دوران خلافت عمر بن خطاب: ٥٥
عصر خليفه سوم، عثمان بن عفان: ٥٦
عصر خلافت حضرت علي (ع): ٥٩
ق: ٦٠ ٤١ - ب) دوران بني اميه، ١٣٢
عصر معاويه: ٦٠
عصر يزيد اول و معاويه دوم: ٦٤
دوران عبدالملك: ٦٥
ق: ٦٧ ٨٦ - دوران خلافت وليد بن عبدالملك ٩٦
الف) فتح تخارستان: ٦٨
ب) فتح بيكند: ٦٩
ج) فتح بخارا: ٧٠
د) قتل نيزك و ادامه فتوحات در جنوب ماوراء النهر: ٧١
ه ) فتح خوارزم: ٧٢
و) فتح سمرقند: ٧٣
ز) فتح مناطق سير دريا (سيحون): ٧٦
دوران عمر بن عبدالعزيز: ٧٨
دوران هشام بن عبدالملك: ٨١
الف) عصر حكومت اسد در خراسان: ٨١
ب) حكومت اشرس در خراسان: ٨٣
ج) زمان والي گري جنيد در خراسان: ٨٤
د) عصر حكمراني اسد در خراسان: ٨٦
> ه@
ه ) آخرين والي امويان در خراسان و آسياي مركزي: ٨٧
ج) بنيان گذاري تمدن اسلامي در عصر امويان ٩٠
١- عمران و آباداني: ٩٠
١) احداث مساجد: ٩٠ -١
١) احداث شهرها و راه ها: ٩١ -٢
٢- تجارت و صنعت: ٩٢
٣- تعليم و تربيت: ٩٣
٤- امور اداري و لشكري: ٩٤
٤) امور اداري: ٩٤ -١
٤) امور لشكري: ٩٥ -٢
٥- سكه و مضروبات: ٩٥
فصل سوم: گسترش اسلام و توسعه تمدن اسلامي در عصر عباسيان تا
برآمدن سامانيان
الف) گسترش اسلام: ٩٩
١- نقش حكومت ها در گسترش اسلام: ٩٩
١) عباسيان ٩٩ -١
١) ابومسلم در خراسان: ١٠٠ -١-١
١) سرکوبي قيام هاي ماوراء النهر و خراسان: ١٠٥ -١-٢
١) شورش سنباد: ١٠٥ -١-٢-١
١) قيام عبدالجبار: ١٠٦ -١-٢-٢
١) قيام يوسف ١٠٦ -١-٢-٣
١) قيام اَلمقَّنع: ١٠٧ -١-٢-٤
١) هارون الرشيد و بدنام ترين والي او در خراسان: ١١١ -١-٣
١)حکومت مأمون در خراسان: ١١٥ -١-٤
٢٦٠ هق): ١١٨ - ١) طاهريان ( ٢٠٥ -٢
١) شکل گيري حکومت طاهريان در خراسان: ١١٨ -٢-١
١) طاهربن حسين: ١١٩ -٢-١-١
١) طلحه بن طاهر: ١٢٠ -٢-١-٢
> و@
١) عبدالله بن طاهر: ١٢٠ -٢-١-٣
١) طاهر بن عبدالله: ١٢١ -٢-١-٤
١) محمد بن طاهر: ١٢١ -٢-١-٥
١) طاهريان و ماوراء النهر: ١٢٢ -٢-٢
٢٨٧ هق): ١٢٣ - ١) صفاريان و سقوط طاهريان ( ٢٤٧ -٣
١)يعقوب بن ليث: ١٢٣ -٣-١
١) عمرو بن ليث: ١٢٥ -٣-٢
٢- نقش تصوف و فرقه هاي اسلامي در گسترش اسلام در ماوراء النهر: ١٢٦
ب) توسعه تمدن اسلامي در اين دروه ١٢٩
١- دوران عباسيان ١٢٩
٢- دوران طاهريان: ١٢٩
٢) فروتني درمقابل علما و دانشمندان اسلامي: ١٢٩ -١
٢) گسترش علم ، هنر و ادبيات: ١٣٠ -٢
٢) فلسفه و نجوم: ١٣١ -٢-١
٢) دانش پزشکي، شيمي و مکانيک: ١٣١ -٢-٢
٢)کتابخانه طاهريان در نيشابور: ١٣٢ -٢-٣
٢) شعر و شاعري: ١٣٢ -٢-٤
٢) موسيقي: ١٣٣ -٢-٥
٢) عمران و آباداني: ١٣٤ -٣
٢) احداث شهرها و گسترش بناي شهري: ١٣٤ -٣-١
٢) توسعه کشاورزي: ١٣٥ -٣-٢
٢) بيمه همگاني (تأمين اجتماعي): ١٣٦ -٣-٣
٢) تجارت: ١٣٦ -٤
٢) مسکوکات: ١٣٧ -٥
٢) ميزان دريافت مالياتي طاهريان: ١٣٨ -٦
> ز@
فصل چهارم: گسترش اسلام و شكوفايي تمدن اسلامي در عصر سامانيان
٣٩٥ ه ق) ١٤١ - الف) گسترش اسلام در عصر سامانيان در ماوراء النهر ( ٢٠٤
١- سامانيان در سمرقند و فرغانه: ١٤١
٢٩٥ ه ق) ١٤٣ - ٢- حكومت سامانيان در بخارا ( ٢٧٩
٢٩٦ ه ق): ١٤٣ - ٢) امير اسماعيل بن احمد مؤسس حكومت سامانيان ( ٢٧٩ -١
٣٠١ ه ق) ١٤٥ - ٢) ابونصر احمد بن اسماعيل ( ٢٩٥ -٢
٣٣١ هق) ١٤٦ - ٢) نصر بن اسماعيل ( ٣٠١ -٣
٣٤٣ هق) ١٤٧ - ٢) نوح بن نصر بن احمد ( ٣٣١ -٤
٣٥٠ ه ق): ١٤٩ - ٢) عبدالملك بن نوح ( ٣٤٣ -٥
٣٦٦ ه ق): ١٤٩ - ٢) منصور بن نوح ( ٣٥٠ -٦
٣٨٧ ه ق): ١٥٠ - ٢) نوح بن منصور ( ٣٦٦ -٧
٣٨٩ ه ق): ١٥١ - ٢) منصور بن نوح ( ٣٨٧ -٨
٢) عبد الملك و سقوط سامانيان: ١٥٢ -٩
٣٩٥ ه ق): ١٥٤ - ٢) اسماعيل بن نوح بن منصور ( ٣٩٠ -١٠
ب) شكوفايي تمدن اسلامي در دوران سامانيان: ١٥٥
١- آموزش: ١٥٥
١) آموزش و تعليم ابتدايي: ١٥٦ -١
١) معلمان و مؤدبان: ١٥٧ -٢
١) آداب تعليم و تعّلم: ١٥٧ -٣
١) تقسيمات آموزشي در ايام هفته: ١٥٨ -٤
١) زنان عالم: ١٥٩ -٥
١) روش هاي آموزش: ١٥٩ -٦
١) املاء و استملاء: ١٥٩ -٦-١
١) بحث و مناظره: ١٦٠ -٦-٢
١) سفرهاي علمي: ١٦٠ -٦-٣
٢- مراكز فرهنگي و آموزشي: ١٦١
٢) مساجد: ١٦١ -١
٢) مدارس: ١٦٢ -٢
٢) دكان ها: ١٦٣ -٣
> ح@
٢) خانه هاي علما: ١٦٣ -٤
٢) خانقاهها: ١٦٣ -٥
٢) كتابخانه ها: ١٦٤ -٦
٣- گسترش علوم و طبقه بندي آنها در زمان سامانيان: ١٦٥
٣) علوم اسلامي: ١٦٦ -١
٣) علم قرائت: ١٦٦ -١-١
٣) علم تفسير: ١٦٦ -١-٢
٣) علم حديث: ١٦٧ -١-٣
٣) علم فقه: ١٦٨ -١-٤
٣) علم كلام: ١٦٩ -١-٥
٣) عرفان و تصوف: ١٧١ -١-٦
٣) علوم غير اسلامي و علوم عقلي: ١٧٢ -٢
٣) منطق و فلسفه: ١٧٢ -٢-١
٣) رياضيات و نجوم: ١٧٥ -٢-٢
٣) علم طب: ١٧٦ -٢-٣
٣) جغرافيا و تاريخ: ١٧٧ -٢-٤
٤- كتاب آرايي در تمدن سامانيان: ١٨٠
٥- ادب فارسي (شعر و شاعري): ١٨١
٦- صنعت و هنر ١٨٢
٦) صنعت نساجي و پارچه بافي: ١٨٢ -١
٦) چرم گران (چرم سازي) ١٨٣ -٢
٦) صنعت كاغذ: ١٨٤ -٣
٦) صنعت روغن كشي: ١٨٤ -٤
٦) آهنگري: ١٨٥ -٥
٦) سفالگري و تزيينات آن: ١٨٥ -٦
٦) مجسمه سازي و نقاشي: ١٨٦ -٧
٧- كشاورزي و معادن: ١٨٦
٨- بازرگاني و تجارت: ١٨٧
٩- معماري و گسترش شهرها: ١٨٨
> ط@
١٠ - ضرب سكه: ١٨٩
نتيجه و جمع بندي نهايي ١٩٠
فهرست منابع و مآخذ: ١٩٤
پيوست ها و ضمائم أ

 

واژگان کلیدی : <#f:3179/>
توضیحات : <#f:3180/>
تعداد نمایش : 3269 <<بازگشت
بازديد کنندگان اين صفحه: 1114719 بازديدکنندگان امروز: 319 کل بازديدکنندگان: 3619106 زمان بارگذاری صفحه: 0/8281
تمامی حقوق این سایت برای مجتمع آموزش عالی فقه محفوظ است.